Biblioteka Polska w LA udostępnia swe zbiory!
Wywiad z Leszkiem Pawlikiem, kierownikiem projektu Cyfrowy Katalog w Polskiej Bibliotece Millenium w Los Angeles
Biblioteka Polska w LA udostępnia swe zbiory! Uroczysta inauguracja elektronicznego katalogu w polskiej Bibliotece Millennium w Los Angeles, która odbyła się 6 grudnia 2025 roku, symbolicznie otworzyła nowy etap w funkcjonowaniu jedynej polskiej biblioteki na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. W wydarzeniu wzięli udział członkowie zespołu bibliotecznego, od wielu miesięcy pracujący nad wprowadzaniem księgozbioru do systemu, na czele z kierownikiem projektu Leszkiem Pawlikiem, a także uczniowie, ich rodzice i nauczyciele sobotniej polskiej szkoły w Los Angeles – Polskiej Macierzy Szkolnej, ks. Mirosław Frankowski TChr, proboszcz Parafii Matki Boskiej Jasnogórskiej, siostry zakonne oraz przedstawiciele organizacji polonijnych. Realizacja projektu była możliwa dzięki dofinansowaniu ze środków budżetu państwa, pochodzących z dotacji celowej na realizację zadania publicznego z zakresu opieki Senatu RP nad Polonią i Polakami za granicą przy wsparciu i współpracy ze Światowym Stowarzyszeniem Republika Polonia. W ramach projektu Biblioteka Millennium otrzymała dofinansowanie w wysokości 122 900 zł, przy całkowitej wartości zadania wynoszącej 129 500 zł.
W rozmowie z Małgorzatą Jaroszek Leszek Pawlik opowiada o kulisach realizacji tego projektu, jak Biblioteka Polska w LA udostępnia swe zbiory oraz o znaczeniu inauguracji dla Biblioteki Polskiej Millennium w LA oraz o planach na jej dalszy rozwój.
- Jak z perspektywy kierownika projektu ocenia Pan inaugurację nowego katalogu Biblioteki Millennium? Jak wyglądały przygotowania do tej inauguracji i samo wydarzenie?
Inauguracja nowego katalogu, która odbyła się 6 grudnia, była bardzo udanym wydarzeniem, podczas którego zaprezentowaliśmy wszystkim zebranym nowy katalog, przypomnieliśmy historię biblioteki oraz rozmawialiśmy o bieżącej pracy. Mówiliśmy także o wyzwaniach, z jakimi mierzy się biblioteka, a także o wizji jej rozwoju w najbliższych latach. Przygotowania do inauguracji trwały wiele tygodni. Już w październiku 2025 roku zaprosiliśmy gości honorowych, takich jak Ksiądz Proboszcz, który jest gospodarzem miejsca, w którym znajduje się biblioteka, przedstawicieli Konsulatu RP, polskiej szkoły, polonijnej kasy oszczędnościowej Polam, sąsiadującej z biblioteką Szarotki – domu dla osób starszych – oraz organizacji polonijnych, m.in. Kongresu Polonii Amerykańskiej w Południowej Kalifornii i Ośrodka Polskiego w Los Angeles.
Oprócz gości honorowych zaprosiliśmy również dzieci, nauczycieli i rodziców z polonijnej szkoły, która działa w soboty – stąd też wynikał termin naszej inauguracji. Zamówiliśmy specjalny baner informujący o inauguracji, a także plakat, na którym pojawił się komunikat na temat wysokości dofinansowania, które otrzymaliśmy dzięki wsparciu Światowego Stowarzyszenia Republika Polonia z Senatu RP. Całe wydarzenie obsługiwał profesjonalny fotograf, a po części oficjalnej zaprosiliśmy wszystkich na drobny poczęstunek. Inauguracja rozpoczęła się od mojego przywitania gości oraz zaproszenia gości honorowych i zespołu pracującego nad projektem do zajęcia miejsc przy stołach ustawionych przed biblioteką. Ze względu na obecność całej szkoły inauguracja musiała odbyć się na zewnątrz – wnętrze biblioteki nie jest w stanie pomieścić tak dużej liczby osób. Na szczęście pogoda dopisała, było ciepło i słonecznie. Po przywitaniu powiedziałem kilka słów o projekcie, który polegał na wprowadzeniu 20 tysięcy książek do katalogu. Podziękowałem całemu zespołowi, który od wiosny tego roku intensywnie pracował nad realizacją zadania, oraz przedstawiłem go zgromadzonym gościom.
Biblioteka Polska w LA udostępnia swe zbiory
Oprócz stałych członków zespołu dorywczo pomagało nam wiele osób, m.in. rodzice dzieci z polskiej szkoły, siostra zakonna, a także – w okresie wakacyjnym – trzy studentki z Polski, które wniosły do naszej pracy dużo entuzjazmu i radości. Bez ich zaangażowania, ciężkiej pracy i poświęcenia nie byłoby możliwe wprowadzenie do katalogu 20 tysięcy pozycji w wymaganym czasie. Kolejnym punktem mojego wystąpienia był quiz dla uczniów szkoły. Najmłodszym zadałem pytanie: „Co to jest biblioteka i do czego służy?”, a starszym: „Z jakim wydarzeniem związana jest nazwa biblioteki – Millennium Polski?”. Najmłodsze dzieci poradziły sobie z pytaniem bardzo dobrze, starszym musiałem nieco pomóc. Następnie wspomniałem o problemach, z którymi biblioteka musi się mierzyć, oraz o planach na przyszłość.
Największą bolączką jest brak miejsca. W tej chwili zakatalogowane książki musimy pakować do pudeł, ponieważ nie ma dla nich miejsca na półkach. Martwimy się, co się stanie, gdy czytelnicy zechcą wypożyczyć książki znajdujące się w pudłach i zaczną je rezerwować – odnalezienie konkretnych pozycji będzie wówczas bardzo pracochłonne. Szacujemy, że po zakończeniu katalogowania całego księgozbioru takich pudeł będzie około stu. Dlatego na zakończenie mojego wystąpienia zaapelowałem o większe pomieszczenie dla biblioteki. Po moim wystąpieniu pani dyrektor biblioteki, Henryka Łazarz, powiedziała kilka słów na temat historii placówki. Następnie głos zabrał ksiądz proboszcz, który również nawiązał do nazwy biblioteki związanej z chrztem Polski, po czym poświęcił tą instytucję i jej nowy katalog. Kulminacyjnym momentem inauguracji było konfetti oraz przecięcie biało-czerwonej wstęgi, którego dokonali wspólnie goście honorowi i zespół biblioteczny. Następnie zaprosiliśmy wszystkich na poczęstunek oraz do zapisywania się do grona czytelników.
- W Bibliotece Millenium korzystacie z elektronicznego systemu MAK+. Czy mógłby opowiedzieć Pan jak on funkcjonuje?
MAK+ jest produktem Instytutu Książki z Krakowa. Ten elektroniczny system posiada wiele modułów niezbędnych do nowoczesnej pracy biblioteki, takich jak Katalog, Magazyn, Wypożyczalnia, Skontrum, Raporty i inne. Po zapisaniu się czytelnicy mają dostęp do katalogu online, mogą wyszukiwać interesujące ich pozycje oraz je rezerwować. Istnieje również możliwość przedłużania okresu wypożyczenia przez internet. W przypadku gdy dana pozycja jest już wypożyczona, można zapisać się do kolejki, a system automatycznie wysyła powiadomienie, gdy książka stanie się dostępna. Ogólnie jesteśmy bardzo zadowoleni z funkcjonowania nowego katalogu, choć nie jest on tani – kosztuje 2400 złotych rocznie, co dla biblioteki opartej na wolontariacie, takiej jak nasza, stanowi znaczący wydatek. Niemniej nowy katalog został przyjęty z dużą aprobatą przez czytelników. Dzieciom podoba się bezprzewodowy skaner do odczytywania kodów kreskowych, a starsi użytkownicy chwalą katalog online i możliwość rezerwacji książek. Prawie wszyscy podkreślają, że był to „najwyższy czas”, aby biblioteka posiadała nowoczesny cyfrowy katalog oraz współczesny system obsługi czytelników.
- Czy przebieg wydarzenia odpowiadał wcześniejszym założeniom i oczekiwaniom zespołu?
Przebieg inauguracji w całości odpowiadał naszym założeniom i oczekiwaniom zespołu. Wszystko było bardzo dobrze przygotowane i odbyło się zgodnie z planem. Chciałbym w tym miejscu podziękować za pomoc Polskiej Szkole, która w znaczący sposób wsparła przygotowanie inauguracji. Szkoła zgodziła się nawet skrócić zajęcia o pół godziny w sobotę 6 grudnia, aby uczniowie i nauczyciele mogli wziąć udział w naszym wydarzeniu. Dzięki współpracy z Polską Macierzą Szkolną udało się przygotować odpowiedni wystrój miejsca, nagłośnienie oraz stworzyć uroczystą oprawę spotkania. Obecność gości honorowych dodatkowo podniosła rangę inauguracji. Również poczęstunek cieszył się ogromnym powodzeniem – firma cateringowa wywiązała się doskonale, a zarówno dzieci, jak i dorośli byli bardzo zadowoleni. Słowa wdzięczności kieruję również do fotografa Grzegorza Kuka, który uchwycił w aparacie wiele pięknych kadrów z tego dnia.
- Co według Pana było najbardziej symbolicznym momentem omawianego spotkania?
Najbardziej symbolicznym momentem naszej inauguracji było dla mnie poświęcenie biblioteki i nowego katalogu przez księdza proboszcza oraz przecięcie wstęgi, które wyrażało otwarcie nowego etapu w dziejach biblioteki. Równie symboliczny był udział młodzieży szkolnej, która reprezentuje przyszłość narodu polskiego oraz Polonii.
- Jakie były pierwsze reakcje uczestników inauguracji na uruchomienie nowego katalogu?
Reakcje uczestników były bardzo pozytywne – pojawiło się wiele braw i uśmiechów. Wiele osób miało już wcześniej kontakt z katalogiem oraz całym systemem bibliotecznym, dlatego inauguracja miała przede wszystkim wymiar symboliczny i stanowiła oficjalne otwarcie nowego etapu w działalności biblioteki.
- Jak Polonia w Południowej Kalifornii odpowiedziała na tę inicjatywę?
Polonia w Południowej Kalifornii z dużym zadowoleniem przyjęła unowocześnienie naszej biblioteki. Podczas spotkań z czytelnikami i sympatykami biblioteki słyszymy wiele słów podziękowania kierowanych do zespołu bibliotecznego. Jedna z pań otrzymała nawet od grupy przyjaciół specjalną kartkę, która bardzo ją wzruszyła, podobnie jak nas wszystkich. Widzimy, że nasza praca jest doceniana, co daje nam energię i motywację do dalszych działań.
- Jakie znaczenie miała inauguracja nowego katalogu dla samej Biblioteki Millennium?
Dla Biblioteki Millennium inauguracja cyfrowego katalogu wyznaczyła nowy etap jej działalności. Biblioteka od wielu dekad służy Polonii w Los Angeles oraz całej Południowej Kalifornii. Jej nazwa została nadana prawie 60 lat temu, jednak do tej pory biblioteka nie posiadała odpowiedniego katalogu. Książki były odnajdywane przez czytelników poprzez wertowanie półek i choć nadal jest to ulubione zajęcie wielu osób, możliwość przeszukiwania katalogu w domu, w podróży, przez 24 godziny na dobę, ma ogromne znaczenie. Dotyczy to nie tylko najmłodszych czytelników, ale wszystkich osób przyzwyczajonych do stałego dostępu do informacji online, również za pośrednictwem telefonów komórkowych.
- Czy można powiedzieć, że to wydarzenie zmieniło sposób postrzegania biblioteki przez jej odbiorców?
Sposób postrzegania naszej biblioteki przez odbiorców zmieniał się w ciągu całego roku, w którym pracowaliśmy nad katalogiem. Nasza praca była widoczna dla społeczności polonijnej i spotykała się z dużym zainteresowaniem oraz poparciem. Nasza obecność w bibliotece niemal każdego dnia budziła ciekawość – ludzie zatrzymywali się, zadawali pytania, cieszyli się, widząc nasz zapał do pracy i entuzjazm. Bardzo ważna była także doskonała atmosfera panująca w zespole bibliotecznym. Oprócz pracy łączyły nas rozmowy i dyskusje na temat książek, historii oraz wydarzeń współczesnych. W przerwach oglądaliśmy również mecze tenisowe, ponieważ wszyscy interesujemy się osiągnięciami naszych tenisistów i sportowców.
- Co było największym wyzwaniem organizacyjnym związanym z inauguracją?
Największym wyzwaniem organizacyjnym związanym z inauguracją katalogu była chęć pokazania nowego oblicza biblioteki społeczności polonijnej, przy jednoczesnym braku miejsca, aby pomieścić wszystkie nasze zbiory. W związku z tym konieczne jest przenoszenie pudeł z zakatalogowanymi książkami do innych pomieszczeń. Książki są ciężkie, co wymaga dużego nakładu pracy fizycznej.
- Czy już po inauguracji widać konkretne efekty — np. większe zainteresowanie katalogiem lub biblioteką?
Wydaje mi się, że minęło jeszcze zbyt mało czasu – zaledwie tydzień, a dodatkowo jest to okres świąteczny – aby rzetelnie ocenić wpływ inauguracji na funkcjonowanie biblioteki. Jednak po tym wydarzeniu zapisaliśmy do biblioteki wielu nowych czytelników i z pewnością ich aktywność wpłynie na nasze przyszłe statystyki.
- Jakie sygnały zwrotne od użytkowników są dla Pana szczególnie cenne?
Najbardziej cieszy nas sytuacja, gdy czytelnicy doceniają naszą pracę oraz nowy system obsługi. Wielokrotnie słyszymy słowa pochwały oraz stwierdzenia, że biblioteka już dawno powinna posiadać elektroniczny katalog. Czytelnikom podoba się również nowy układ półek z książkami, a także powiększony obszar czytelni, w którym można korzystać z księgozbioru na miejscu. Każda pozytywna reakcja motywuje nasz zespół do dalszej pracy.
- Jak to wydarzenie wpłynęło na integrację lokalnej społeczności wokół Biblioteki Millennium?
Inauguracja katalogu była tylko jednym z wydarzeń w życiu naszej biblioteki. Zainteresowanie i poparcie dla tej instytucji kultury budujemy przede wszystkim poprzez codzienną pracę z czytelnikami. Jednak inauguracja jako wydarzenie wyjątkowe, z pewnością zostanie zapamiętane przez uczestników jako wspólne celebrowanie nowego systemu obsługi czytelnika oraz jako święto wspólnoty polonijnej, skupionej wokół polskiej kultury i literatury. Biblioteka organizuje i planuje realizować wiele wydarzeń integrujących Polonię oraz osoby odwiedzające Los Angeles. Już teraz wiele osób wyraziło zainteresowanie i oczekuje rozpoczęcia spotkań dyskusyjnych na różnorodne tematy.
- Czy zauważył Pan obecność nowej grupy czytelników, która wcześniej nie była aktywna?
Inauguracja odbyła się w sobotę, w dniu zajęć polskiej szkoły, dlatego jej uczestnikami byli głównie uczniowie, rodzice i nauczyciele. Spośród nich wiele osób to stali czytelnicy naszej biblioteki. Regularnymi użytkownikami są również osoby uczęszczające do polskiego kościoła, na terenie którego znajduje się biblioteka. Ksiądz proboszcz oraz siostry zakonne także są wielkimi przyjaciółmi i regularnie wypożyczają książki. Obok kościoła znajduje się dom dla osób starszych – Szarotka – którego mieszkańcy nie tylko korzystają z biblioteki, ale są również częścią zespołu bibliotecznego. Nową grupą odbiorców mogą być osoby, dla których czytanie nie jest codziennym nawykiem. Planujemy przyciągać je poprzez organizację spotkań z interesującymi gośćmi, kameralnych koncertów, pokazów filmowych i podobnych inicjatyw.
- Co dla Pana jako osoby odpowiedzialnej za projekt było najważniejszym wnioskiem po inauguracji?
Najważniejszym wnioskiem po inauguracji jest dla mnie uświadomienie sobie, jak istotną rolę biblioteka odgrywa w życiu społeczności polonijnej w Los Angeles. Jest to ogromny bodziec do dalszej pracy. Świadomość, że biblioteka jest potrzebna, ceniona przez lokalną Polonię, że rozwija się, unowocześnia i zyskuje nowych czytelników, ma dla mnie wielkie znaczenie.
- Jakie kolejne kroki planujecie podjąć po tym wydarzeniu?
Planujemy kontynuować pracę nad katalogiem, okazało się bowiem, że książek w bibliotece jest więcej niż 20 tysięcy. W związku z tym kontynuujemy ich wprowadzanie do systemu. Zapraszamy wszystkie chętne osoby, które chciałyby zaangażować się w ten wyjątkowy projekt. Równolegle będziemy nadal promować bibliotekę i czytelnictwo, dążąc do tego, aby stała się ona prężnym ośrodkiem polskiej wysokiej kultury w Los Angeles. Pracujemy także nad znalezieniem dodatkowego miejsca na powiększenie biblioteki, co jest niezbędne, aby mogła ona normalnie funkcjonować i dalej się rozwijać.
Bardzo dziękuję za rozmowę. Życzę wielu dalszych sukcesów oraz nieustannie rosnącego grona czytelników.
Dziękuję bardzo.
